أحمد بن محمد الهمذاني ( ابن الفقيه الهمذاني ) ( مترجم : ح . مسعود )
16
البلدان ( بخش مربوط به ايران ) ( فارسى )
[ و ] خمايگان پايين [ و ] خمايگان بالا [ و ] تير مردان . خورهء استخر ، روستاهايش چنين است : شهر بيضا ( نساتك ) * 48 و بهران و اسلان و ايرج « 1 » و خبر استخر « 2 » و كورد و ابرقويه و بدنجان ( بودنجان ) و ميان رودان و كاسكان و هزار « 3 » . از شيراز تا شهر فسا سى فرسنگ است . از فسا تا شهر دارابگرد هژده فرسنگ است . روستاهاى آن چنين است : كرم و جهرم و نيريز و فستجان « 4 » و ابجرد و انديان و جويم « 5 » و چندين روستاى ديگر . از شيراز تا شهر گور بيست فرسنگ است . از آنجا تا بيضاى استخر شش فرسنگ است . از نوبندگان تا شيراز بيست و سه فرسنگ است . از شيراز تا شاپور بيست فرسنگ است . و از شيراز تا استخر دوازده فرسنگ است . زومههاى كردان در پارس عبد اللّه بن محمد بن خردادبه « 6 » ، نويسندهء كتاب « المسالك و الممالك » گويد « 7 » : كردان را در پاريس ، بخصوص ، چهارم زومه * 49 ( محل ) است : زومهء حسين بن جيلويه ( گيلويه ) كه بازنجان نام دارد و در جهارده فرسنگى شيراز است . زومهء ارجام بن خوانجاه كه در بيست و شش فرسنگى شيراز است . زومهء قاسم بن شهريار ، كه كوريان نام دارد و در پنجاه فرسنگى شيراز است .
--> ( 1 ) - ضبط حدود و ابن حوقل و مستوفى و لسترنج : ايرج . اصطخرى نيز چون متن : ايرج . مسالك و ممالك ( ص 98 ) . ( 2 ) - در برابر خبر اردشير خره . رك : مسالك و ممالك ( ص 100 ) . ( 3 ) - لسترنج ( ص 301 ) : ازار شابور . ( 4 ) - نيز ضبط مسالك و ممالك و ابن حوقل . ( 5 ) - جويم را به صورت جوين نيز نوشتهاند كه همان قريهء گوين كنونى است . رك : لسترنج ، ص 272 ، و مآخذ او . ( 6 ) - ظ : ابو القاسم عبيد اللّه بن احمد بن خردادبه . ( 7 ) - رك : متن چاپى دخويه ، ص 47 .